METASTATİK PROSTAT KANSERİ TEDAVİSİNDE UMUT VERİCİ YENİ YAKLAŞIMLAR: HEDEFE YÖNELİK AKILLI TEDAVİLER

 

Lutesyum PSMA

Aktinyum 225

Radyum 223

 

Prostat spesifik membran antijen (PSMA) adı verilen prostat kanser hücresine özgü maddeler görüntüleme amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. PSMA, galyum 68 izotopu ile bağlanıp damar yolu ile verilerek kanser hücrelerinin varlığı, başka organlara yayılıp yayılmadığı Nükleer Tıp ünitelerinde PET-CT cihazları ile saptanabilmektedir. Bu görüntülemenin % 90'ın üzerinde doğrulukta olduğu ve prostat kanseri tarama ve takibinde kanda ölçülen PSA kan testinden daha hassas olduğu saptanmıştır.

 

Lutesyum ve Aktinyum PSMA

Kanser hücresinin yerini saptayabilen PSMA aynı zamanda hedefe yönelik moleküler tedavi şansı da vermektedir. Bu tedavi, kanser hücresi nerede ise oraya yönlenen PSMA sayesinde PSMA'ya bağlı damar yolu ile verilen Lutesyum 177 ve Aktinyum 223 isimli yüksek enerjili radyoaktif maddelerle sağlanmaktadır. Bu tedavi uygulamaları yenidir, sonuçlar başarılı ve umut vericidir. Ancak klinik kullanıma yeni girmiş olması nedeniyle yalnızca diğer tedavi seçenekleri tükenmiş, hormonal tedaviye direnç gösterdiği saptanmış diğer organ ve dokulara yayılmış kanserli hastalara uygulanmaktadır. Hastaya göre değişmekle birlikte tedavi, genellikle 2-3 ay ara ile damar yolu ile uygulanan 4 veya daha fazla kürler şeklindedir. Her tedavi kürü sonrasında lutesyum 177 radyoizotopunun tedavi yanında görüntüleme olanağı da vermesi sayesinde hastalık durumu ve önceki tedaviye yanıt hakkında da ek ilaç ve madde verilmeden sintigrafik inceleme yapılarak fikir sahibi olunabilmektedir. Tedavi için hastaların özel odalarda hem radyasyon izolasyonu hem de klinik takip için genellikle bir gün yatırılması gerekmektedir. Tedaviden sonraki haftada hastane dışında da diğer kişilerin gereksiz radyasyona maruz kalmasını önlemek için radyasyon güvenliğine dikkat edilmesi gerekmektedir. Hastaların yarıdan fazlasında ilk uygulama sonrasında bile PSA değerlerinde azalma görülmekte, hastanın genel durumunda, ağrılarında iyileşme izlenmektedir. Yaygın metastazları olan hastalarda dahi tam yanıt elde edilebilen olgular vardır. Tedavinin en önemli yan etkileri vücuttan atılım yeri olması nedeniyle kemik iliğinin olumsuz etkilenebilmesi nedeniyle kan tablosunun bozulması, tükrük bezlerinde tutulması nedeniyle ağız kuruluğu ve böbrek fonksiyonları gibi yan etkiler görülebilmektedir.

Radyum 223 (Xofigo)

Prostat kanserinde diğer bir önemli gelişme riskli hastalarda en sıklıkla görülen kemik metastazlarının tedavisinde kemiğe yönelik radyoaktif maddelerin kullanılmasıdır. Hormonal tedaviye dirençli, diğer tedavilerden yarar sağlanamamış, kemik yayılımı olan hastalarda yaşam süresini uzattığı gösterilmiştir. Bu amaçla kullanılan radyoaktif madde yüksek enerjili alfa ışını yayan ve milimetrenin onda birinden az mesafeye kadar gidebilen radyum 223 tür. Radyum 223 vücutta kalsiyuma benzer şekilde davranır ve kemiklerde özellikle hastalık bölgelerinde yoğun olarak tutularak yüksek enerji ile kanser hücrelerini öldürebilmektedir. Hastaların kemik ağrılarında belirgin azalma ve PSA kan seviyelerinde önemli düşme, günlük aktivitelerinde iyileşme izlenmektedir. Hastaların % 40 kadarında morfin ve benzeri güçlü ağrı kesici kullanımında azalma görülebilmektedir. Tedavi genelikle 1 ay ara ile 6 kez kürler şeklinde uygulanmakta ve hastanede yatmayı gerektirmemektedir. Ancak kemik iliği kan yapım yeri olması nedeniyle kemikte tutulan bu madde kan tablosunu bozabilmektedir. Radyum tedavisinin yaşam süresine katkı sağladığı çok merkezli bilimsel araştırma ile gösterilmiştir.

 

Hem görüntüleme hem tedavi şansı veren yani akıllı moleküllerle yapılan bilimsel araştırmalar sürmektedir. Yakın gelecekte birçok farklı kanser türünde benzer maddelerin kullanımı mümkün olacaktır.

Tel: 4442112

© 2013 Web tasarımı Akın Yıldız

Yazı ve tııbi görüntülerin tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.